Dorp Les Bories (Gordes): bezoek + foto’s

Houdt u van landelijke architectuur? Het Village des Bories heet u van harte welkom in Gordes. Wij vonden dit gehucht met huisjes van droogsteen, die ongeveer 300 jaar geleden door boeren en herders zonder mortel of cement zijn gebouwd, erg mooi. Dit museum over het plattelandsleven, dat op de monumentenlijst staat, geeft een beeld van het agrarische leven in de Provence van weleer.

Ontdek in dit artikel onze handige tips met foto’s om uw bezoek aan het Village des Bories zo goed mogelijk voor te bereiden en er een fijne tijd van te maken!

Waarom zou u het dorp Les Bories bezoeken?

Is het dorp Les Bories een bezoek waard? Onze mening:

Ja, het dorp Les Bories is zeker een bezoek waard. We hadden het gevoel dat we door een enorm openluchtbouwspel liepen, als een reusachtige legoset van stenen. Schapenstallen, broodovens, wijnvaten en smalle steegjes getuigen van een vakmanschap dat vandaag de dag niet meer bestaat.
Dit is een van de leukste activiteiten in Gordes en in de Luberon.

Waarom is het dorp Les Bories zo bekend?

Het dorp Les Bories staat bekend als de grootste verzameling woningen van droogsteen in de streek rond Apt. Gordes telt op zijn grondgebied alleen al meer dan 400 bories! Het complex, dat in 1977 tot historisch monument werd verklaard, dankt zijn bekendheid ook aan de voorbeeldige restauratie, die door de Academie voor Architectuur werd geprezen.
Bovendien is de kunst van het bouwen met droge stenen opgenomen in het immaterieel erfgoed van de UNESCO.

Onze favoriete momenten

Dit zijn de drie momenten die de meeste indruk op ons hebben gemaakt:

• Een borie binnengaan en uw blik richten op het uitkragende gewelf, waar elke steen zonder enig bindmiddel in evenwicht blijft.
• Dwaal door de steegjes en omheinde terreinen van het gehucht en stel u het dagelijks leven van de boeren en herders van weleer voor.
• Het is leuk om stenen in de daarvoor bestemde kleine ruimte in elkaar te passen: kinderen vinden het geweldig, en volwassenen ook!

Routebeschrijving en kaart: Village des Bories, Gordes

Waar ligt het dorp Les Bories?

• In de gemeente Gordes, op 4 km van het dorp
• Reistijd vanuit het centrum van Gordes: 10 min.,
• Reistijd vanuit Cavaillon: 30 min.,
• Reistijd vanuit Avignon: 50 min.,
• Hier is een kaart om u op weg te helpen:

Hoe komt u daar?

Het gemakkelijkst is het om met de auto te komen, aangezien de locatie midden op het platteland ligt, iets buiten het dorp Gordes. Let op: sommige delen van de weg naar de parkeerplaats zijn smal: rijd voorzichtig, vooral in het hoogseizoen wanneer voertuigen elkaar passeren. Houd er rekening mee dat campers en bussen deze route niet mogen gebruiken.

Parkeerplaats

Er is parkeergelegenheid voor auto’s in de buurt, direct op het terrein.
De bodem bestaat uit aarde en grind.

Bussen en campers dienen verplicht te parkeren op een andere parkeerplaats, langs de D2, op 1,7 km afstand van het Village des Bories. Vervolgens gaat de tocht te voet verder: houd rekening met een wandeling van ongeveer 20 minuten.

Nuttige tips: duur, tijdschema’s, eten…

Beste tijd om te bezoeken

De locatie is voornamelijk in de open lucht te verkennen, op een minerale ondergrond die warmte weerkaatst. In de zomer raden wij u aan om ’s ochtends vroeg, vanaf 9.00 uur, of aan het eind van de dag te komen, wanneer het laagstaande licht de reliëfstructuur van de stenen benadrukt. In het voorjaar en het najaar maken de mildere temperaturen de wandeling nog aangenamer.

Duur van het bezoek en belangrijkste moeilijkheden

Reken op 30 minuten tot 1 uur om het dorp te verkennen. De ondergrond is oneffen, maar het parcours is over het algemeen vlak, met hier en daar een trap. In het ontvangstgebouw zijn toiletten aanwezig.

Het parcours is niet toegankelijk voor kinderwagens: de website raadt in plaats daarvan een draagzak aan. De toegankelijkheid voor rolstoelgebruikers is beperkt tot bepaalde delen van het dorp.

Advies voor een bezoek

Laat u na de ontvangst leiden door de steegjes die de verschillende groepen hutten met elkaar verbinden. Wij raden u aan om te beginnen bij de tentoonstellingsruimtes van het museum voor plattelandswoningen om inzicht te krijgen in de droogsteenbouwtechniek, en vervolgens een rondgang te maken langs de bories, de omheinde terreinen en de graan dorsplaatsen.

Bezoek met kinderen

Gezinnen zullen deze plek op menselijke schaal zeker waarderen, die kinderen kunnen verkennen als een grote speeltuin. Denk er gewoon aan om een draagzak mee te nemen voor de allerkleinsten, want de kinderwagen past er niet door.
En in een kleine ruimte kunnen zij zich vermaken met het stapelen van stenen om te begrijpen hoe de bouwers de hutten opbouwden. En dit is niet alleen voor kinderen!

Dienstregeling en prijzen

Le Village des Bories is het hele jaar door geopend, behalve op 25 december en 1 januari. De laatste toegang is 30 minuten voor sluitingstijd. Hier zijn de dienstregelingen:

• Van 30 maart tot en met 31 mei: 9.00 – 18.30 uur
• Van 1 tot en met 30 juni: tot en met 30 september: ten minste van 9.00 tot 19.00 uur
• Van 1 tot en met 25 oktober: 9.00 – 18.30 uur
• Van 26 oktober tot en met 15 november: 9.00 – 17.30 uur
• in de winter: ten minste van 10.00 tot 17.00 uur
• De individuele tarieven zijn als volgt: 8 € (volwassenen), 4 € (studenten), 4 € (12-17 jaar). De toegang is gratis voor kinderen jonger dan 12 jaar,
• Laatste nieuws op de officiële website hier.
• U kunt de rondleiding op eigen gelegenheid en in uw eigen tempo volgen

Restauratie

Er is geen restaurant op het terrein. Picknicken is toegestaan, maar uitsluitend buiten het dorp: vergeet niet uw picknickmand en in de zomer voldoende water mee te nemen.

Een gehucht van droogsteen met uitzicht op de Luberon

Het dorp Les Bories onthult een landschap dat volledig door mensenhanden is gevormd. Hier is kalksteen alomtegenwoordig: het vormt de basis van de hutten, de muren en de omheiningen.

De kunst van het bouwen zonder mortel

Wij waren onder de indruk van de nauwkeurigheid van deze bouwwerken, die zonder cement, kalk of aarde zijn opgetrokken. De stenen worden geselecteerd, bewerkt en vervolgens plat of licht naar buiten hellend geplaatst om te voorkomen dat er water binnendringt. Elke rij steekt iets uit boven de vorige: dit is het principe van het uitkragende gewelf, waarvoor geen bekisting nodig is.

Grote, vlakke platen, die bovenaan zijn aangebracht, zorgen voor de stabiliteit van het geheel. Stap een borie binnen en kijk omhoog: u zult al snel begrijpen waarom de schipvormige gewelven van Gordes als de moeilijkste te bouwen worden beschouwd. Wij hebben een hele tijd naar dit evenwichtsspel gekeken.

Borie of hut? Een landschap van stenen

Ter plaatse hebben wij vernomen dat de ouderen niet spraken van „bories”, maar gewoon van „hutten”, de term waaraan puristen nog steeds de voorkeur geven. Het woord „borie”, dat zowel in de mannelijke als in de vrouwelijke vorm wordt gebruikt, is afgeleid van het Provençaalse „bori”, waarmee een „mas” wordt aangeduid; dit woord is op zijn beurt afkomstig van het middeleeuwse Latijnse „boveria”, de ossenstal.

Let rondom de hutten ook op de andere bouwwerken van droogsteen: clapas (stenen hopen aan de rand van de velden), restanques (terrassen), keermuren en omheiningen. Dit bescheiden erfgoed, opgetrokken uit stenen die bij het ontginnen uit de grond zijn gehaald, bepaalt het karakter van de heuvels van Gordes. Wij vonden het aangenaam om het landschap aan de hand van deze details te ontdekken.

In de voetsporen van de boeren van Gordes

Aangezien het gehucht geen kerk noch begraafplaats had, diende het als tijdelijke verblijfplaats, als aanvulling op het permanente dorp. Het getuigt van de landbouw- en veeteeltactiviteiten van ontelbare generaties.

Schapenstallen, broodovens en wijnvaten

Als u door de smalle steegjes wandelt, komt u schapenstallen, broodovens, wijnvaten en graanvloeren tegen, die worden beschermd door ommuring. Wij zijn voor de centrale broodoven tot stilstand gekomen: tijdens de restauratie was er in het midden een boom gegroeid die de koepel had doorboord.

Laat ook het kleine huisje uit de 17e eeuw niet aan u voorbijgaan; de blinde noordgevel onthult een prachtig steenmetselwerk. De gevel, die van boven tot onder scheuren vertoonde, vereiste een uiterst zorgvuldige restauratie. Wij hebben vastgesteld dat elk gebouw een dagelijkse bezigheid uitbeeldde, van het bakken van brood tot het hoeden van de kudde.

Een landelijk leven dat wordt bepaald door de olijfboom

In de 17e en 18e eeuw werden op de ontgonnen percelen „droge” gewassen verbouwd: moerbeibomen, amandelbomen, graangewassen, voedergewassen en vooral olijfbomen. Wij hebben ontdekt dat de olijfolieproductie tot aan de grote vorst van 1956 de belangrijkste economische activiteit van Gordes bleef.

De gezinnen vulden hun schamele inkomen aan met de houderij van kleinvee, de honingproductie, de fruitteelt, het plukken van aromatische planten, het zoeken naar truffels en de zijderupsenteelt. Tegenwoordig worden de olijfboomgaarden rondom het gehucht weer bewerkt: maak van de gelegenheid gebruik om u het platteland van weleer voor te stellen. Wij hebben ondervonden hoe zwaar dit werk op zo’n dorre grond is.

Een museum over het plattelandsleven

Afgezien van de architectuur is het Village des Bories opgezet als een museum. Het biedt inzicht in het verleden van Gordes en de rol van droogsteenbouw in de wereld.

Voorwerpen, gereedschappen en archiefstukken uit het Gordes van weleer

In sommige hutten hebben wij een verzameling gebruiksvoorwerpen en traditionele landbouwwerktuigen uit de regio ontdekt, die met de hand zijn vervaardigd en bestemd zijn voor gebruik door de mens. Ook archiefdocumenten geven een beeld van het leven in Gordes door de eeuwen heen. Daarnaast toont een fototentoonstelling verschillende soorten droogsteenbouwwerken in Frankrijk en de rest van de wereld.

Neem de tijd om deze bouwwerken uit verre streken te vergelijken met de bories om u heen: u zult zien dat dezelfde vakkennis in zeer uiteenlopende vormen terug te vinden is. Wij hebben deze inleiding zeer gewaardeerd, die het gehucht in een bredere historische context plaatst.

De restauratie van de locatie

Het behoud van het gehucht hebben wij te danken aan Pierre Viala, dichter, schrijver, acteur en fervent reiziger, die Gordes in 1956 ontdekte. In 1968 verkocht hij zijn huis om deze met bramen overwoekerde ruïnes te kopen. De restauratie ging in 1969 van start en nam acht jaar in beslag; dit gebeurde zonder financiële steun, dankzij de steenhouwers uit Gordes. Het struikgewas moet worden weggehaald, de muren moeten vanaf de basis worden hersteld en er moeten stenen worden verzameld waarvan de patina bij de oude stenen past. Let eens op de daknokken en de deurkozijnen: u zult moeite hebben om de gerestaureerde delen te onderscheiden.

Geschiedenis in het kort

Het gehucht, dat vroeger „Les Cabanes“ heette, heeft geen kerk en geen begraafplaats: het diende als tijdelijke woonplaats in verband met seizoensgebonden landbouwwerkzaamheden. Hieronder volgen de belangrijkste mijlpalen uit de geschiedenis van de organisatie:

• Bronstijd: het ontstaan van de droogsteenbouwtechniek, die vervolgens bijna 3000 jaar lang werd doorgegeven.
• 17e en 18e eeuw: als gevolg van de bevolkingsgroei ontginnen arme boeren de heuvels. De uit de grond gewonnen stenen worden gebruikt voor het bouwen van muren, terrassen en hutten.
• Eind 19e eeuw: het gehucht wordt verlaten. De begroeiing neemt de hutten over en de prachtige leisteenplaten worden geplunderd.
• 1886 en 1909: twee aardbevingen hebben de locatie getroffen.
• 1956: de strenge vorst vernietigt de olijfbomen en maakt een einde aan de belangrijkste economische activiteit van Gordes, namelijk de olijfolieproductie.
• 1968-1969: Pierre Viala, dichter, schrijver en acteur, verwerft het terrein en begint aan een restauratie die acht jaar in beslag neemt.
• 1977: de locatie wordt aangewezen als historisch monument.
• 1983 of 1984: de gemeente Gordes wordt eigenaar en beheerder van het terrein.

Veelgestelde vragen

Zijn honden toegestaan in het Village des Bories?

Ja, honden zijn op het terrein toegestaan. Zorg ervoor dat u in de zomer water voor uw huisdier bij de hand hebt, want de stenen vloer kan snel warm worden.

Is het toegestaan om te picknicken in het Village des Bories?

Ja, picknicken is toegestaan, maar uitsluitend buiten het terrein. Deze regel draagt bij aan het behoud van de hutten en steegjes die als historisch monument zijn aangewezen.